Ισλαμική αστυνομία στα γκέτο της Αθήνας.


Νεφέλη Λυγερού

Η διαπερατότητα των χωρών και των συνόρων είναι εμφανής, όταν διασχίζει κανείς το ιστορικό κέντρο της Αθήνας, τον Βοτανικό, την Κυψέλη και άλλες περιοχές της πρωτεύουσας. Εκεί συγκεντρώνεται ο πυκνός μεταναστευτικός πληθυσμός –μόνιμος και παράνομος– από δεκάδες χώρες, συνδιαμορφώνοντας ένα πολύχρωμο όσο και πολύπλοκο μωσαϊκό.

Κάποιοι έχουν ριζώσει, χτίζοντας τα νοικοκυριά και τις μικροεπιχειρήσεις τους. Άλλοι, παγιδευμένοι στο κενό μεταξύ Τουρκίας και Ευρώπης, στριμώχνονται στις πλατείες και στα πάρκα στο κέντρο της Αθήνας, αδυνατώντας να βρουν δουλειά ή στέγαση. Εναντίον όλων αυτών, όμως, στρέφεται ένα περίεργο φαινόμενο που έχει κάνει την εμφάνισή του στο κέντρο της Αθήνας και περιγράφεται με τη λέξη mutaween (μουταβίν).

Στα αραβικά σημαίνει εθελοντής, αλλά στην καθομιλουμένη χρησιμοποιείται για να περιγράψει την άτυπη «ισλαμική αστυνομία», αυτή που σε κάποιες μουσουλμανικές χώρες περιπολεί και επιβάλλει την τήρηση των θρησκευτικών νόμων. Αν και στην Ευρώπη δεν αναγνωρίζεται και ούτε επιτρέπεται καμία θρησκευτική αστυνομία, οποιασδήποτε θρησκείας, κάτι τέτοιο φαίνεται να λειτουργεί υπόγεια και να χάνεται μέσα στα γκέτο της Αθήνας.

Στην περίπτωση της Ελλάδας, η «ισλαμική αστυνομία», που επιδιώκει να επιβάλει το νόμο της Σαρία (ισλαμικό δίκαιο), λειτουργεί βέβαια απολύτως αυθαίρετα. Πρόκειται για ομάδες ανδρών από 30-50 ετών που δρουν στο κέντρο, σε περιοχές όπως είναι η πλατεία Θεάτρου, η οδός Σωκράτους, η Ευριπίδου και άλλα μέρη που έχουν καταντήσει δυσπρόσιτα για τον Αθηναίο.

Σ’ αυτές τις περιοχές, λοιπόν, η «ισλαμική αστυνομία» παρεμβαίνει εναντίον ομοθρήσκων τους, ανδρών και γυναικών, όταν κρίνει ότι αυτοί παραβιάζουν τον ισλαμικό νόμο, ότι έχουν αποπλανηθεί από τον δυτικό τρόπο ζωής. Πριν από κάποια χρόνια είχε λάβει χώρα ένα περιστατικό, μέσω του οποίου είχε αποκαλυφθεί για πρώτη φορά η δράση της.

Τότε, μία ομάδα ουαχαμπιτών (η εξτρεμιστική πτέρυγα του σουνιτικού Ισλάμ) είχε επιτεθεί μέρα μεσημέρι σ’ ένα ζευγάρι από το Μπανγκλαντές. Πιο συγκεκριμένα, τέσσερα άτομα είχαν ζητήσει την παραδειγματική τιμωρία της γυναίκας, επειδή δεν είχε καλυμμένο το πρόσωπό της. Όταν παρενέβη ο σύζυγός της, έξω από ένα μαγαζί οπτικών, δύο μουταβίν τον έπιασαν πισθάγκωνα, ενώ οι άλλοι δύο επιτέθηκαν στη γυναίκα και με ένα πανί προσπάθησαν να της καλύψουν το πρόσωπο.

Οι εκεί καταστηματάρχες αντέδρασαν και έσωσαν την κατάσταση. Η αστυνομία έφθασε, όταν είχαν φύγει οι δράστες. Όπως αποδείχθηκε ήταν συμπατριώτες του ζευγαριού που είχαν ενοχληθεί από τον «δυτικό» τρόπο ζωής του. Παρ’ όλα αυτά, τα θύματα αρνήθηκαν να ασκήσουν δίωξη από φόβο.

Τον ίδιο φόβο νιώθουν Έλληνες και ξένοι καταστηματάρχες που καλούνται να ζήσουν και να εργαστούν σε ανασφαλείς συνθήκες. Στα διάφορα σχετικά περιστατικά συγκαταλέγεται και αυτό του προπηλακισμού δύο νεαρών γυναικών, στην περιοχή της Πλατείας Αττικής. «Αμάρτησαν», επειδή ήταν Ραμαζάνι και πέρασαν μπροστά από το πεζοδρόμιο κτιρίου, το υπόγειο του οποίου είχε μετατραπεί σε παράνομο τζαμί από Αφγανούς και Πακιστανούς.

Οι δράστες της επίθεσης και αυτόκλητοι τηρητές της τάξης επικαλέστηκαν ασέβεια, καθώς οι γυναίκες δεν σεβάστηκαν την «ιερότητα» του χώρου και τις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις. Στο Μεταξουργείο ένας καταστηματάρχης έγινε μάρτυρας ενός παρόμοιου περιστατικού. Στην οδό Κολωνού, πριν την Αχιλλέως, μία ομάδα μουταβίν της περιοχής επιτέθηκε στη σύζυγο Αιγύπτιου καταστηματάρχη, επειδή δεν φόραγε μαντήλα.

Ο προσηλυτισμός των «απίστων»

Αποστολή των μουταβίν και των υπολοίπων που δρουν είναι και το λεγόμενο Dawa, δηλαδή ο προσηλυτισμός των «απίστων». Παράλληλα αποτελεί και μια προσπάθεια καλύτερης εκμάθησης και τόνωσης της ισλαμικής πίστης από τους ίδιους τους μουσουλμάνους.

Πριν καιρό, ο ίδιος ο πρόεδρος της αφγανικής κοινότητας είχε καταγγείλει τα προβλήματα που έχει δημιουργήσει ο φανατισμός εξαθλιωμένων μεταναστών, η ελλιπής ενημέρωση των μεταναστών για τους νόμους που ισχύουν στη χώρα φιλοξενίας τους και η υπερσυγκέντρωση. Μέσα σε αυτή την υπερσυγκέντρωση θάβονταν και τα εγκλήματα τιμής που βασίζονταν στο εθιμικό δίκαιο και αυτό με τη σειρά του στην ερμηνεία που δίνεται από τις διάφορες ισλαμικές φατρίες στον λόγο του Μωάμεθ.

Πολλοί μουσουλμάνοι, όμως, ζητούν να μην εφαρμόζεται η Σαρία στην Ελλάδα, γιατί ακόμη και εγκληματικά στοιχεία καλύπτονται με ισλαμικό μανδύα. Δύο νεαροί είχαν έλθει πριν από δύο χρόνια από το Ιράκ για να βρουν την αδελφή τους, Την βρήκαν και την έπνιξαν στον κορινθιακό. Είχε κατηγορηθεί για μοιχεία και τα αδέλφια της την έψαχναν για να επιβάλουν την ποινή!

Ο Ναΐμ Ελγαντούρ, πρόεδρος της Μουσουλμανικής Ένωσης Ελλάδας, όταν ρωτήθηκε από το Πρώτο Θέμα για τη δράση της «ισλαμικής αστυνομίας» δήλωσε άγνοια, υποστηρίζοντας ότι «πρόκειται για ψέματα που έχουν ως στόχο να πλήξουν τους Μουσουλμάνους που ζουν στην Ελλάδα».

Λίγα χρόνια νωρίτερα, όμως, ο ίδιος εξηγούσε σε γνωστή εφημερίδα ότι «στη χώρα μας, όπως και σε όλες τις χώρες, έχουν μεταφερθεί ουαχαμπίτες. Άνθρωποι φανατικοί, που δεν εργάζονται και ζουν από τα τζαμιά. Αρκετοί πληρώνονται με μισθούς από την Ευρωπαϊκή Ένωση Ισλαμιστικών Οργανώσεων. Έχουν ιδρύσει ισλαμιστικό κέντρο στην Αθήνα».

Αυτούς προσπαθούσαν και προσπαθούν ακόμα να απομονώσουν οι υπόλοιποι φιλήσυχοι μουσουλμάνοι μετανάστες. Από αυτούς, άλλωστε νιώθουν απειλή. Στις άτυπες αυτές αυτόκλητες ομάδες επιβολής του ισλαμικού νόμου συμμετέχουν ισλαμιστές πολλών εθνικοτήτων. Βάση τους είναι κατά κανόνα τα δεκάδες ανεξέλεγκτα άτυπα τζαμιά.

Οι φανατικοί σουνίτες εμπνέονται από τον λόγιο του Ισλάμ του 18ου αιώνα Μοχάμαντ Ιμπν Ουαχάμπ. Αν και δεν υπάρχουν πολλοί ουαχαμπίτες στην Αθήνα είναι δραστήριοι και έχουν την τάση να επιβάλουν με τη βία τη Σαρία. Πιστεύουν στην κατά γράμμα εφαρμογή του Κορανίου και της Σούνα, της αρχικής παράδοσης.

Σημαντική είναι η συμμετοχή Πακιστανών και Μπαγκλαντεσιανών σ’ αυτές τις ομάδες. Επιθετικοί είναι οι υποστηρικτές του πακιστανικού ισλαμικού κόμματος Jamaat e-Islami, το οποίο επιδιώκει την επιβολή της Σαρία και την εγκαθίδρυση ισλαμικού κράτους.

Η «ισλαμική αστυνομία» δεν είναι βέβαια ελληνική πρωτοτυπία. Τείνει να προσλάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις στο εξωτερικό. Δεν περιορίζει, μάλιστα, τη δράση της στις μουσουλμανικές κοινότητες. Έχει στραφεί και εναντίον γηγενών Ευρωπαίων.

Ιδιοκτήτες μπαρ στην Κοπεγχάγη πρόσφατα δήλωσαν πως κουράστηκαν από την «αστυνομία της Σαρία», από τις απειλές και τις ζημιές που είχαν υποστεί. Έφτασαν να εγείρουν το θέμα στην κυβέρνηση και ειδικότερα στην υπουργό Ενσωμάτωσης. Νεαροί μουσουλμάνοι ακτιβιστές προσπαθούσαν να επιβάλουν τη λεγόμενη «ζώνη Σαρία», απειλώντας, εκβιάζοντας και διαπράττοντας βανδαλισμούς με πέτρες και κροτίδες στα μπαρ.

Το ίδιο φαινόμενο παρατηρήθηκε και στο Αμβούργο με νεαρούς άνδρες να περιπολούν στους δρόμους, υποδυόμενοι την «αστυνομία της Σαρία». Φορούν, μάλιστα, και ειδικά γιλέκα. Εκεί αυτόπτης μάρτυρας έχει αναφέρει ότι είδε τρεις ανθρώπους με μαντίλες και μαύρα γάντια να περιπολούν στην περιοχή Wandsbek του Αμβούργου μέσα σε ένα μαύρο VW με κολλημένο κάποιο ισλαμικό λογότυπο, ενώ στο καπό του αυτοκινήτου έγραφε «Αστυνομία Σαρία».

Ανάλογα περιστατικά υπήρξαν και στο Ντίσλεντορφ. Μια ομάδα εμφανίστηκε με γιλέκα που έγραφαν πάνω «Αστυνομία Σαρία» και προέτρεπε τους περαστικούς να σταματήσουν να πίνουν αλκοόλ και να απέχουν από τα τυχερά παιχνίδια. Τέλος, τα περισσότερα από τα περιστατικά έχουν να κάνουν με γυναίκες που «παραβιάζουν τους κανόνες», επειδή κυκλοφορούν δημόσια «απρεπώς ενδεδυμένες».

Κάποιες από αυτές τις σταματούν στο δρόμο, προειδοποιώντας τες ότι δεν πρέπει να κυκλοφορούν έτσι. Σε πολλές περιπτώσεις, πάντως, οι ομάδες αυτές μπουκάρουν σε μαγαζιά και ξυλοφορτώνουν ομοθρήσκους τους στη μέση του δρόμου προς παραδειγματισμό. Κατά κανόνα τα θύματα αρνούνται να πάνε στην αστυνομία, φοβούμενα ότι θα απομονωθούν στην κοινότητά τους και, επιπλέον, θα υποστούν αντίποινα.

stavroslygeros.gr
triklopodia.gr

Advertisements

Παραξενιές από τους πρώτους Ολυμπιακούς της Αθήνας


571187

Σήμερα οι Ολυμπιακοί Αγώνες είναι ένα θέαμα εκατοντάδων εκατομμυρίων, στο οποίο επαγγελματίες αθλητές διαγωνίζονται στην καλύτερη δυνατή φυσική κατάσταση, αφήνοντας τον κόσμο να παρακολουθεί αποσβολωμένος τους σχεδόν υπεράνθρωπους άθλους τους.

Σήμερα, γιατί έναν και πλέον αιώνα παλιότερα τα πράγματα ήταν ολότελα διαφορετικά. Μόλις 14 χώρες συμμετείχαν, όλοι οι διαγωνιζόμενοι ήταν φυσικά ερασιτέχνες και οι Αμερικανοί ήταν κιόλας αναγκασμένοι να κάνουν εκ περιτροπής τους δημοσιογράφους, καθώς κανείς συμπατριώτης τους δεν θεώρησε τους Αγώνες της Αθήνας αρκετά σημαντικούς ώστε να περάσει τον Ατλαντικό!

Και βέβαια παρά το γεγονός ότι θεωρήθηκαν επιτυχημένοι, ήταν όντως ερασιτεχνικοί και παράξενοι σε όλα τους.

Όπως η ιστορία του δικού μας Σπύρου Λούη δηλαδή, που μοιάζει με παραμύθι, όταν όλοι αναγνώρισαν ότι ο νερουλάς από το Μαρούσι έτρεχε πιο γρήγορα και από άλογο!

Οι Ολυμπιακοί της Αθήνας πυροδότησαν αμέτρητα γελοία σπορ στις επόμενες διοργανώσεις
1

Οι σύγχρονοι Ολυμπιακοί φιλοξενούν 28 αθλήματα, την ώρα που οι Αγώνες του 1896 είχαν μόλις 9 σπορ και αρκετά μάλιστα από αυτά ακυρώθηκαν την τελευταία στιγμή. Κι έτσι ο εμπνευστής τους, Πιερ ντε Κουμπερτέν, ένιωσε δικαίως πως τα αγωνίσματα δεν ήταν αρκετά, όταν και θέλησε να αυξήσει το διαγωνιστικό φάσμα με πολλές και τρελές υπερβολές!

Οι Ολυμπιακοί του 1900, για παράδειγμα, περιλάμβαναν διαγωνιστικές δοκιμασίες όπως η πυρόσβεση ή το πέταγμα με χαρταετό! Παρά το γεγονός ότι η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή δεν τα αναγνωρίζει αναδρομικά, υπάρχουν άλλα που παραμένουν ακόμα και σήμερα σε ισχύ, διατηρώντας οι κάτοχοί τους τα μετάλλιά τους.

Ποια είναι αυτά; Η γλυπτική, η ζωγραφική, η αρχιτεκτονική, ακόμα και η πολεοδομία. Υπήρχαν μάλιστα εποχές που μπορούσες να αποσπάσεις το χρυσό στην ποίηση, φτάνει να ήσουν καλός ποιητής. Ενδεικτικό εδώ είναι το γεγονός ότι ένα από τα πρώτα ποιήματα που βραβεύτηκαν ήταν του ίδιου του βαρόνου ντε Κουμπερτέν, που το έλεγε «Ωδή στο Άθλημα».

Κάποιοι ενδεικτικοί στίχοι του είναι οι εξής: «Ω Άθλημα, εσύ είσαι η Ειρήνη! / Σφυρηλατείς δεσμούς χαράς μεταξύ των ανθρώπων / Φέρνοντάς τους κοντά από σεβασμό στη δύναμη». Ξεκάθαρα μια δίκαιη νίκη δηλαδή που βασίστηκε στην ποιότητα των στίχων και όχι στο γεγονός ότι ο ποιητής ήταν ο αρχηγός των Ολυμπιακών!

Κανείς δεν πίστεψε ότι υπήρχε εκπρόσωπος της Χιλής
2

Η οργάνωση και ειδικά η καταγραφή των συμμετεχόντων και των επιδόσεων ήταν ένας σωστός εφιάλτης στους πρώτους Ολυμπιακούς της Αθήνας και πουθενά δεν ήταν πιο έκδηλο αυτό από την περίπτωση της μόνης συμμετοχής με τα χρώματα της Χιλής. Παρά το γεγονός ότι διαγωνίστηκε σε τρία αθλήματα, κανείς δεν φαινόταν να νοιάζεται για τον Λουί Σαμπερκασό, κάτι που συνεχίζεται μέχρι και σήμερα, μιας και η Διεθνής Εταιρία Ολυμπιακών Ιστορικών συνεχίζει να διατείνεται το 2016 πως η Χιλή δεν είχε στείλει αθλητές στους Αγώνες του 1896!

Ο Σαμπερκασό ήταν γιος διπλωμάτη και ζούσε στην Ευρώπη. Στην Αθήνα κατέφτασε μάλιστα με σκοπό να παρακολουθήσει τη γαλλική αποστολή που τόσο θαύμαζε. Τέτοια ήταν η οργάνωση του Κουμπερτέν και της παρέας του που επιτράπηκε τελικά στον τύπο να συμμετέχει σε δυο-τρία αθλήματα με τα χρώματα της Γαλλίας, αν και ο ίδιος ομολόγησε στο τέλος πως ήταν Χιλιανός!

Ο πρέσβης πατέρας θύμωσε όμως που πήρε ο γιος την πρωτοβουλία χωρίς την έγκριση της χιλιανής κυβέρνησης και έκανε τα πάντα για να αποσιωπηθεί η εθνική ταυτότητα του Λουί. Δεν χρειάστηκε να κάνει βέβαια και πολλά, καθώς ο γιος δεν κέρδισε τίποτα και οι ρεπόρτερ ήταν λιγοστοί. Κι έτσι ακόμα και σήμερα η συμμετοχή του αμφισβητείται, παρά το γεγονός ότι είναι σίγουρο πως ήταν εκεί και διαγωνίστηκε κιόλας…

Αν δεν ήταν οι μαμάδες, δεν θα υπήρχε αμερικανική ολυμπιακή αποστολή
3

Ο ολυμπιακός αθλητής μεταφέρεται σήμερα στους Αγώνες δωρεάν, του εξασφαλίζονται παχυλές συμφωνίες με σπόνσορες και τον βάζουν να ζήσει σε ειδικά ολυμπιακά διαμερίσματα. Μια ολότελα διαφορετική κατάσταση δηλαδή από το 1896, όταν ένα καλό 1/3 της αμερικανικής αποστολής έπρεπε να βασιστούν στην οικογένειά τους για την κάλυψη των τσουχτερών εξόδων ώστε να καταφτάσουν στην Αθήνα!

Δεν είναι εύκολο να καταλάβει κανείς σήμερα πόσο πενιχρό ήταν το ενδιαφέρον για την αναβίωση των Ολυμπιακών και πόσο λίγο νοιάζονταν όλοι για τους Αγώνες του 1896. Ούτε κριτήρια εισαγωγής ούτε δοκιμαστικά συμμετοχής υπήρχαν. Όποιος ήθελε και μπορούσε να πάει στην Αθήνα, πήγαινε στην Αθήνα με το εθνόσημο των ΗΠΑ στη φανέλα του.

Δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα αθλητών, οι Τζέιμς Κόνολι και Γουίλιαμ Χόιτ, δεν τους επιτράπηκε από την πρυτανεία του Χάρβαρντ να πάρουν άδεια για τους Ολυμπιακούς, κι έτσι έπρεπε να εγκαταλείψουν τα πανεπιστημιακά όνειρα για να συμμετάσχουν στους Αγώνες (ευτυχώς για τους ίδιους, κέρδισαν αμφότεροι στα αγωνίσματά τους).

Τέσσερα μέλη της αποστολής, όλοι τους φοιτητές του Πρίνστον, δεν μπορούσαν να βρουν καν χορηγό ώστε να καλύψει τα έξοδά τους και ήταν μάλιστα να μην πάνε στην Αθήνα. Την παρτίδα έσωσε η μαμά του Ρόμπερτ Γκάρετ, για τον οποίο θα μιλήσουμε ευθύς αμέσως, η οποία συμφώνησε την τελευταία κυριολεκτικά στιγμή να πληρώσει αυτή το δαπανηρό τους ταξίδι μέχρι την Ελλάδα…

Ο χρυσός ολυμπιονίκης στη δισκοβολία που δεν είχε ιδέα τι ήταν ο δίσκος

4

Σήμερα ένα ολυμπιακό μετάλλιο έρχεται μετά κόπων και βασάνων, έπειτα από χρόνια προπονήσεων και διακρίσεων. Ο Ρόμπερτ Γκάρετ είχε ωστόσο την τύχη να αγωνίζεται σε μια εντελώς διαφορετική εποχή, όταν όλα ήταν αγνά και ερασιτεχνικά. Και βέβαια ήταν και ο ίδιος ιδιαίτερος, καθώς αποφάσισε να συμμετάσχει στη δισκοβολία όταν έμαθε ότι κανείς συμπατριώτης του δεν ήθελε!

Το μόνο πρόβλημα για τον Γκάρετ ήταν ότι δεν είχε δει ποτέ στη ζωή του δίσκο. Όταν αποφάσισε να πάρει μέρος στο αγώνισμα, παρήγγειλε σε έναν σιδερά να του φτιάξει έναν δίσκο βασισμένο στις αρχαιοελληνικές προδιαγραφές του. Σε κάτι που μοιάζει με ανέκδοτο, ο σιδεράς του έδωσε μια χαλύβδινη μάζα διαμέτρου 30 εκατοστών που ζύγιζε 14 κιλά!

Κι ενώ ήταν πρακτικά αδύνατο να ρίξει τον αυτοσχέδιο αυτό δίσκο, ο Γκάρετ προπονούνταν κανονικά για την Αθήνα. Εκεί είδε για πρώτη φορά την ελληνική αποστολή να πετά τους πραγματικούς δίσκους και συνειδητοποίησε πόσο μαντάρα τα είχε κάνει. Οι δυο πρώτες ρίψεις του ήταν μάλιστα ιδιαίτερα κακές και εκτοξεύτηκαν στις εξέδρες. Στην τρίτη του προσπάθεια έγινε όμως κάτι μαγικό: ο απροπόνητος δισκοβόλος έριξε τον δίσκο τόσο μακριά που κέρδισε το αγώνισμα!

Χρόνια αργότερα, αμερικανός συναθλητής του είπε για την απροσδόκητη αυτή νίκη: «Κανείς δεν ήταν πιο έκπληκτος από τον ίδιο τον Ρόμπερτ Γκάρετ»…

Οι Αυστραλοί συμμετέχουν από σπόντα και γρονθοκοπούν θεατή
5

Σήμερα η ίδια η καθημερινότητα των αθλητών δεν είναι παρά ένα πρελούδιο στην ολυμπιακή δοκιμασία, αν και το 1896 όλοι λίγο πολύ μπορούσαν να εμφανιστούν μπροστά στην επιτροπή και να πάρουν μέρος. Και το ξέρουμε καλά αυτό γιατί έτσι ακριβώς έγινε η σύσταση της αυστραλιανής ολυμπιακής αποστολής!

Ο όρος «αποστολή» είναι ενδεχομένως υπερβολικός, καθώς μιλάμε για έναν και μόνο έναν αθλητή, τον μυστακοφόρο Έντουιν Φλακ, που είχε βρεθεί στην Αγγλία τον καιρό των Ολυμπιακών και σκέφτηκε να κατέβει στην Αθήνα για να τους δει από κοντά. Εκεί αποφάσισε να πάρει μέρος με τα χρώματα των Άγγλων σε τρία αγωνίσματα, στους οποίους και κατοχυρώθηκαν τελικά τα μετάλλιά του στα 100 και τα 1.500 μέτρα, μιας και η Αυστραλία ήταν βρετανική αποικία εκείνον τον καιρό.

Ο Φλακ γράφτηκε μετά και στον πρώτο μαραθώνιο, τη χειρότερη αναμφίβολα στιγμή του. Χωρίς να έχει τρέξει ποτέ στη ζωή του ούτε χιλιόμετρο, ο αθλητής κατέρρευσε μέσα στο καυτό αττικό καλοκαίρι έπειτα από μπόλικα χιλιόμετρα υπερπροσπάθειας. Πολλοί έσπευσαν να τον βοηθήσουν να βρει τις αισθήσεις του και ο Φλακ, σε κατάσταση παραληρήματος, κοπάνισε έναν φουκαρά θεατή που ήθελε να τον σηκώσει αφήνοντάς τον σέκο στο έδαφος…

trelokouneli.gr

Αιόλου, άρωμα άλλης εποχής


aiolou 1

…ΑΡΩΜΑ ΑΛΛΗΣ ΕΠΟΧΗΣ…
Εδώ το κεντρικό καφενείο «η Ωραία Ελλάς», εδώ το κεντρικό ξενοδοχείο της Πόλης: «Ξενοδοχείο της Ευρώπης» του ιδιόρρυθμου ζεύγους Καζάλι, εδώ κοντά …
και η πιάτσα με τις άμαξες. Γεμάτη η Αιόλου από μικρά ξενοδοχεία, πού λειτουργούσαν τότε και σαν εστιατόρια.

aiolou 2

Γεμάτη από καφενεία, ζαχαροπλαστεία και κάθε λογής εμπορικά και μη καταστήματα, με επικεφαλής το Βασιλικό Φαρμακείο και αργότερα την Εθνική και τις άλλες τράπεζες.
Στη μία άκρη του βρισκόταν η κεντρική αγορά της πόλης, το «πάνω παζάρι», ενώ στην άλλη του, η Πλατεία Λουδοβίκου (αργότερα η Πλατεία Ομονοίας και τα Χαυτεία), αγαπημένος τόπος περιπάτου για τους Παλιούς Αθηναίους, και τα επόμενα χρόνια κέντρο ιδιαιτέρων εμπορικών δραστηριοτήτων. Η θέα προς το «Κάστρο», όπως πολλοί αποκαλούσαν την Ακρόπολη, ανεμπόδιστη. Ο δρόμος για τα «Παραδείσια» Πατήσια από την άλλη ορθάνοιχτος. Πραγματικά ευλογημένος δρόμος! Ο πρώτος που στρώθηκε από τους Γάλλους μηχανικούς με αμμοχάλικο το 1860.

aiolou 3

Μετά το 1890 η Ερμού θα πάρει «κεφάλι», μαζί με την ανερχόμενη Σταδίου. Εκεί θα συγκεντρώνεται πλέον ο «καλός» κόσμος. Όσον αφορά την τύχη της Αιόλου, η «Εφημερίς»

(1891) θα το τοποθετήσει κομψά:
«…Η συγκέντρωσις του πλήθους γίνεται κατά δεύτερον λόγον εις τας οδούς του Αιόλου και της Αθηνάς. Αι οδοί αυταί δεν απέβαλον εισέτι ολοτελώς τον χρωματισμόν εμπορικών οδών ανατολικής πόλεως. Όλα αυτά, τα έξωθεν των θυρών κρεμάμενα αντικείμενα, προδίδουσιν τας ανατολικάς συνηθείας των πραγματευτάδων, οίτινες εκθέτουσιν έξωθεν της θύρας των ό,τι εκλεκτόν έχει ένδον το κατάστημά των…».

Τα ξενοδοχεία της Αιόλου
Το πρώτο ξενοδοχείο ύπνου και φαγητού, που λειτούργησε το 1832 στην Αιόλου, ήταν το «Ξενοδοχείο της Ευρώπης». Το διηύθυνε ένα ζευγάρι Ιταλών, οι Καζάλι. Σύμφωνα με μαρτυρία επισκέπτη «εις τον κατάλογόν του υπήρχον παντός είδους φαγητά». Ο περιηγητής Βλαδίμηρος Νταβίντοφ θα γράψει γι’ αυτό: «…Ακολούθως εισήλθομεν εις εν εκ των δύο εστιατορίων των Αθηνών, όπου και εγευματίσαμεν. Το εστιατόριο ήτο εις την οικίαν Οριγώνη, επί της Πλατείας Αγίας Ελεούσης και διηυθύνετο από τον Ιταλόν Καζάλι. Είτε διότι δεν υπήρχαν πολλά εστιατόρια, είτε διότι ο Καζάλι παρεσκεύαζε θαυμάσια φαγητά, εσχηματίζετο ουρά προ του ξενοδοχείου αυτού και ο καθείς επερίμενε με την σειράν να φάγη».
Σύμφωνα με το όλο πνεύμα της εποχής, μετά το 1840 το «Ξενοδοχείον της Ευρώπης» μετονομάστηκε σε «Hotel Royal». Έκλεισε το 1844. Την παρακμιακή του εικόνα μας μεταφέρει ένας άλλος περιηγητής ο Edmont About:

«Οι Έλληνες της μεσαίας τάξης ταξιδεύουν με το κρεββάτι τους, που συχνά αποτελείται από μια κουβέρτα. Δεν ζητούν λοιπόν από τους ξενοδόχους παρά ένα χώρο μήκους έξη ποδών για να ξεκουράσουν το κορμί τους. Υπάρχουν τριάντα πανδοχεία στην Αθήνα που μπορούν να τους τον προσφέρουν.

aiolou 4

»Οι παραγγελιοδόχοι, οι μικροϋπάλληλοι και όλοι εκείνοι που θέλουν να ζήσουν με οικονομία, χωρίς να πολυνοιάζονται για την καθαριότητα, πάνε και μένουν στο “Ξενοδοχείο της Ευρώπης”… Μια μέρα που έκανα την απρονοησία να πάω να δω έναν από τους ενοίκους του ξενοδοχείου, είχα τη θλιβερή τύχη να δω τον ξενοδόχο να τσακώνεται με τη γυναίκα του, που φώναζε ονομαστικά όλους τους ενοίκους σε βοήθειά της. Οι άνθρωποι που δεν ταξιδεύουν για να γράψουν μυθιστορήματα ηθών θάκαναν καλά να πάνε αλλού.

aiolou 5

»Πρέπει ωστόσο να πω ότι οι χαμηλές τιμές, η προθυμία των ιδιοκτητών και μια παλιά φήμη κάνουν να πάνε πολλοί άνθρωποι στο “Ξενοδοχείο της Ευρώπης”. Πριν δέκα χρόνια, ήταν το μόνο ξενοδοχείο της Αθήνας»
Το 1834 άνοιξε στην Αιόλου, κοντά στην Αγία Ειρήνη, το ξενοδοχείο-εστιατόριο «Η Πετρούπολις», που δικαίως θεωρούνταν ένα από τα αρχαιότερα ξενοδοχεία φαγητού. Εδώ τα τραπέζια ήταν ακάλυπτα, χωρίς τραπεζομάντιλα και πετσέτες, και αρκετοί πελάτες σκούπιζαν τα χέρια τους στο πίσω μέρος της φουστανέλας των σερβιτόρων! Και βεβαίως, το μπροστινό μέρος της φουστανέλας δεν ήταν καθαρότερο, αφού με αυτό οι σερβιτόροι σκούπιζαν τα δικά τους χέρια και τα τραπέζια! Προς το τέλος όμως της περιόδου, το 1858, οι περιγραφές αλλάζουν, αφού διαβάζουμε ότι το εστιατόριο διέθετε πλέον πετσέτες και τραπεζομάντιλα!
Το 1835 ανοίγει το ξενοδοχείο «Αίολος». Η σχετική ανακοίνωση στον Τύπο αναφέρει: «Υπό το όνομα Αίολος ανοίγεται ξενοδοχείον εν Αθήναις, πλησίον της πλατείας του Πλατάνου και της Πνυκός. Εις το ξενοδοχείον τούτο δίδονται δωμάτια εφωδιασμένα με κραββάτους και έπιπλα ευρωπαϊκά, πωλούνται δε διαφόρων ειδών οίνοι της Ευρώπης και άλλα διάφορα οινοπνευματώδη ποτά. Δίδεται πρόγευμα με τζάι και διάφορα άλλα ξηρά βρώματα. Τα φαγητά της τραπέζης γίνονται και κατά τον ευρωπαϊκόν και κατά τον τουρκικόν τρόπον, αι δε τράπεζαι είναι εις πάσαν ώραν έτοιμαι. Τα πάντα δίδονται εις μετρίας τιμάς».
Κοντά στην Καπνικαρέα (Αιόλου 205) βρισκόταν το ξενοδοχείο «Ναύπλιον». Εδώ «αι κάμαραι καθαραί και κομψώς διακοσμημέναι» νοικιάζονταν προς 1,5 δραχμή την ημέρα και 30 δραχμές το μήνα. Οι δε τιμές στο εστιατόριο ήταν: σούπα 12 λεπτά, βραστό και εντράδες 20 λεπτά, ψητά 30-40 λεπτά και το ψάρι 35-40 λεπτά.

Επί της Αιόλου τέλος, στο ύψος της Πλατείας Λουδοβίκου, βρισκόταν και τα δύο καλά ξενοδοχεία, εκείνο της «Αγγλίας» και η «Ανατολή».
Τώρα το τι γινόταν στα περισσότερα από τα μικρά αυτά ξενοδοχεία, από πλευράς καθαριότητας, δεν περιγράφεται. Ο Αντώνης Βερβενιώτης μας γράφει σχετικά (1900):
«…Απέναντι στο σπίτι μου, ένα ξενοδοχείο λαϊκό, μαζή με άλλα δυο που ήταν εκεί δίπλα, αποτελούσε, κατά τα παιδικά μου χρόνια, μια ψυχαγωγία τόσο για μένα όσο και για τα αδέλφια μου.

»Φίλος οικογενειακός ο ξενοδόχος, μας εκαλούσε τακτικά να περνούμε εκεί τις ώρες που δεν είχαμε μαθήματα. Στο ξενοδοχείο αυτό είχαμε συχνά θεάματα, τα οποία μέχρι τώρα μου μένουν αλησμόνητα.
»Μια ημέρα, κατά τις εορτές των Χριστουγέννων, ο ξενοδόχος είχε βάλει λαχνούς για μια τούρτα. Την εκέρδισε κάποιος πελάτης, ο οποίος κατά σύμπτωσι απουσίαζε από το ξενοδοχείο, όταν έγινε η κλήρωσις.
»Καθ’ όλες τις ημέρες, επί ένα μήνα, το γλύκισμα ήταν εκτεθειμένο στη σκόνη του διαδρόμου και στα διάφορα έντομα. Επειδή η τούρτα είχε πειά μαυρίσει, λίγο πριν έλθη ο δικαιούχος, ο ξενοδόχος την έστειλε στο ζαχαροπλαστείο για να τη… φρεσκάρη και να την κάνη παρουσιάσιμη.
»Όταν ο πελάτης επέστρεψε, όλοι τον συνεχάρηκαν για την τύχη του (!) και αυτός, ευχαριστημένος, επήρε το γλύκισμα και έφυγε.
»Μέχρι τώρα που γράφω δεν μπορώ να βεβαιώσω πόσες ώρες επέζησαν όσοι την έφαγαν…»
Κλείνοντας το σημείωμά μας για την Αιόλου να πούμε δύο λόγια και για το από πού πήρε το όνομά της. Σύμφωνα λοιπόν με την Μυθολογία ο Αίολος ήταν ο Διαχειριστής των ανέμων, που τους φυλούσε καλά κρυμμένους στον ασκό του. Η μορφή του απεικονίζεται στο μνημείο των Αέριδων στην Πλάκα. Εκεί κατέληγε τα αρχαία χρόνια και από αυτόν ονομάστηκε η «Αιολική Οδός».

Θωμάς Σιταράς (Αθηναιογράφος)
fimotro.blogspot

Η αρχαία ελληνική αγορά άλλαξε τον κόσμο


αρχείο λήψης
Ποιος μπορεί να πει με βεβαιότητα πώς θα ήταν ο κόσμος σήμερα εάν δεν υπήρχε η Αγορά στην Αρχαία Ελλάδα; Ενδεχομένως να μην υπήρχε η έννοια της δημοκρατίας ή ο μαθηματικός τύπος για το μήκος των πλευρών ενός τριγώνου (προς ανακούφιση των μαθητών και φοιτητών) ή ενδεχομένως οι γιατροί να μην έδιναν ποτέ τον όρκο του Ιπποκράτη…

Αποτελούσε την καρδιά της πόλης. Εκεί οι πολίτες αγόραζαν και πουλούσαν αγαθά, συζητούσαν για την πολιτική, ενώ τα λαμπρά μυαλά της εποχής, όπως ο Αριστοτέλης και ο Πλάτωνας μοιράζονταν τις ιδέες τους.

Τα όσα συνέβαιναν στην Αγορά ξεπερνούσαν τις απλές καθημερινές εμπορικές συναλλαγές. Οι συζητήσεις που πραγματοποιούνταν εκεί και οι ιδέες που γεννήθηκαν τότε εξακολουθούν να μας επηρεάζουν ακόμα και σήμερα, από τον τρόπο που οι επιστήμονες διεξάγουν το έργο τους μέχρι τον τρόπο που φτιάχνουμε νόμους.
Η καρδιά της δημόσιας ζωής

Σχεδόν κάθε πόλη στην Αρχαία Ελλάδα είχε μία Αγορά – εννοώντας ένα μέρος συνάθροισης – μέχρι το 600 π.Χ περίπου, όταν η κλασσική περίοδος του Ελληνικού πολιτισμού άρχισε να ανθίζει. Η Αγορά βρισκόταν σχεδόν πάντα κοντά στο κέντρο της πόλης και ήταν εύκολα προσβάσιμη από όλους τους πολίτες, ενώ απαρτιζόταν από μία μεγάλη κεντρική πλατεία με εμπορικούς πάγκους, περιτριγυρισμένη από δημόσια κτήρια.

Η Αγορά της Αθήνας – ο ομφαλός του Αρχαίου Ελληνικού Πολιτισμού – είχε το μέγεθος πολλών ποδοσφαιρικών γηπέδων, ενώ η κίνηση ήταν αυξημένη όλες τις μέρες της εβδομάδας. Οι γυναίκες δεν σύχναζαν ιδιαίτερα εκεί, αλλά οποιαδήποτε άλλη φιγούρα της Αρχαίας Ελλάδας περνούσε τις πύλες της: πολιτικοί, εγκληματίες, φιλόσοφοι, αλλά και έμποροι, αριστοκράτες, επιστήμονες, αξιωματούχοι και σκλάβοι.

Οι Αρχαίοι Έλληνες δεν πήγαιναν στην Αγορά μόνο για να αγοράσουν φρέσκο κρέας και μάλλινα υφάσματα για να φτιάξουν ρούχα. Πήγαιναν και για να συναντήσουν και να χαιρετίσουν φίλους και συναδέλφους. Όπως συμβαίνει σήμερα και με τα επαγγελματικά γεύματα, έτσι και τότε, ένα μεγάλο μέρος των συμφωνιών επιτυγχάνονταν κατά τη διάρκεια του μεσημεριανού φαγητού.

Τεράστια προσέλευση ψηφοφόρων

Πολλές από τις μεγαλύτερες ιδέες παγκοσμίως γεννήθηκαν και τελειοποιήθηκαν μέσα στα όρια της Αθηναϊκής Αγοράς, όπως η έννοια της Δημοκρατίας.

Οι Αθηναίοι πολίτες ψήφιζαν για οτιδήποτε και για τα πάντα, όντας περήφανοι για τις δημοκρατικές τους μεθόδους. Κανένας πολίτης δεν ήταν πάνω από τον νόμο – οι νόμοι τοιχοκολλούνταν στην Αγορά, ώστε να μπορούν όλοι να τους δουν – και κανένας πολίτης δεν αποκλειόταν από τη νόμιμη διαδικασία της ψηφοφορίας. Για την ακρίβεια, οι Αθηναίοι θεωρούσαν καθήκον και προνόμιό τους να λαμβάνουν μέρος στις ψηφοφορίες. Τόσο τα δικαστήρια όσο και η Γερουσία βρίσκονταν εντός της Αγοράς, υποδεικνύοντας την ίση φύση της αθηναϊκής ζωής και το ίσο δικαίωμα όλων των πολιτών να παρευρίσκονται εκεί.

Η δημοκρατική διαδικασία στην Αθήνα, με την οποία επιλύονταν διάφορα θέματα μέσω δημοσίου διαλόγου και κατόπιν ψηφοφορίας, αποτελεί τη βάση των περισσοτέρων σύγχρονων συστημάτων διακυβέρνησης.
Συναθροίσεις με καταιγισμό ιδεών

Και η επιστημονική θεωρία ξεκίνησε, όμως, από την Αγορά, όπου τα λαμπρότερα μυαλά της πόλης συναντιόντουσαν σε τακτική ανεπίσημη βάση και αντάλλασσαν απόψεις. Ο Σωκράτης, ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης, όλοι τους σύχναζαν στην Αθηναϊκή Αγορά, συζητούσαν για φιλοσοφικά θέματα και δίδασκαν τους μαθητές τους.

Ιδιαίτερα ο Αριστοτέλης είναι γνωστός για την πολλαπλή συνεισφορά του στην επιστήμη, και είναι πολύ πιθανό να ανέπτυξε τις σημαντικές του θεωρίες για την εμπειρική μέθοδο, τη ζωολογία και τη φυσική όσο συζητούσε στους πάγκους της αγοράς ή όσο καθόταν στα σιντριβάνια της.

Ο Ιπποκράτης, ο πατέρας της σύγχρονης ιατρικής και ο Ιπποκράτειος Όρκος του, καθώς και ο Πυθαγόρας, ο μαθηματικός που ανέπτυξε τη γεωμετρική θεωρία των πλευρών του τριγώνου, αποτελούσαν και οι δύο εξαιρετικά δημοφιλείς φυσιογνωμίες, που δίδασκαν και μοιράζονταν τις ιδέες τους με τους συμπολίτες τους.

kafeneio-gr.blogspot

Θησείο, Πετράλωνα

Γράφει ο Πάνος Ν. Αβραμόπουλος

Μια απο τις πολυφρόντιστες αισθητικά και βαρυφορτωμένες περιοχές της Αθήνας, με μνήμες απο την αρχαία και την σύγχρονη ελληνική ιστορία, είναι η περιοχή του Θησείου. Η περιοχή οριοθετείται μεταξύ της Ακροπόλεως και του Λόφου του Φιλοπάπου.Η ονοματοδοσία της συνοικίας συναρτάται με τον αρχαίο ναό του Ηφαίστου, το όνομα του οποίου έχει επικρατήσει ως «Θησείον». Στην περιοχή του Θησείου υπάρχει μια απο τις πύλες του τείχους του Χασεκή, η αποκαλούμενη πόρτα του Δράκου (ήτοι του Πειραιά), ή πόρτα του Μανδραβίλη ονομασία προερχόμενη απο την αρβανίτικη οικογένεια Μανδραβίλη, που αποτέλεσε μια απο τους οικιστές της περιοχής.

Οδός Ηρακλειδών

Η πεζοδρομημένη οδός Ηρακλειδών, είναι διάστικτη απο σπουδαία αισθητικά νεοκλασικά κτίρια. Τα παλιά χρόνια η οδός διεσχίζετο σπο το τράμ, μέχρι της καταργήσεώς του. Ένας σημαντικός αισθητικά χώρος υφίσταται σε ανακαινισμένο κτίριο του 1898, επι της οδού Ηρακλειδών και στο νούμερο 16. Είναι το Μουσείο Ηρακλειδών. Ετέθη σε λειτουργία του 2004, απο το ζεύγος Άννας-Μπελίντας Φύρου. Τα εκθέματα του Μουσείου αντλούν την καταγωγή τους απο την σύγχρονη ζωγραφική και γλυπτική. Ενώ παράλληλα εκτίθενται και έργα του ολλανδού καλλιτέχνη Maurits Escher (1898-1972). Ακόμα στο μουσείο λαμβάνουν χώρα και περιοδικές εκθέσεις.

Πιλ – Πούλ

thiseio-pilopoieio-poyloypoyloy-1-gray

Ενα απο τα ιστορικότερα στοιχεία της κοινωνικής ταυτότητας της πόλης, ευρίσκεται επι της οδού Ηρακελειδών 66Α και Θεσσαλονίκης 19 στο Θησείο. Είναι το πολυθρύλητο και πάλαι ποτέ πρωτοπόρο πανελλαδικά – κάνοντας μάλιστα και εξαγωγές – Πιλοποιείον Πουλουπούλου. Το κτίριο που έμεινε γνωστό ως «Πιλ – Πούλ» ανηγέρθη το 1896 και στέγασε το εργοστάσιο Πιλοποιίας του Ηλία Πουλόπουλου (1850-1930) ως και τα μέσα του 20-ου αιώνα. Απο το 1985 το κτίριο κηρύχτηκε διατηρητέο, ενώ το 1988 πέρασε στην ιδιοκτησία του Δήμου Αθηναίων. Το εργοστάσιο παρήγε καλοκαιρινούς και χειμερινούς πίλους και είχε στην γραμμή παραγωγής του εκατοντάδες εργάτες. Εξήγε μεγάλες ποσότητες καπέλων στο εξωτερικό και ήταν στην εποχή του η μεγαλύτερη μονάδα παραγωγής καπέλων στην Βαλκανική. Στα αλγεινά χρόνια του εμφυλίου πολέμου, το εργοστάσιο βρέθηκε στην δίνη συρράξεων. Φέρει ακόμα τα σημάδια απο σφαίρες των αλήστου μνήμης Δεκεμβριανών. Στις μέρες μας στο εργοστάσιο φιλοξενείται το Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων «Μελίνα Μερκούρη», που αποτελεί πολυχώρο ποικίλων εικαστικών και καλλιτεχνικών ευρύτερα γεγονότων. Ο πρώτος όροφος του κτιρίου είναι τιμητικά αφιερωμένος στην αείμνηστη Μελίνα Μερκούρη και σ΄αυτόν εκτίθεται μόνιμη έκθεση υπο τον τίτλο «Οδοιπορικό της Αθήνας», που αντικατοπτρίζει όψεις απο την κοινωνική και πολιτισμική ζωή της Αθήνας, κατά τις πρώτες δεκαετίες του 20-ου αιώνα. Σ΄αυτή την πολύπλαγκτη κοινωνικά έκθεση, μπορεί ο θεατής να απολαύσει μια γειτονιά της Αθήνας του μεσοπολέμου, με παντοπωλείο, φαρμακείο, καφενείο, τυπογραφείο, φωτογραφείο, κατάστημα νεωτερισμών, αλλά και τα ιστορικά χαμόσπιτα της εποχής. Παράλληλα στο κτίριο φιλοξενείται και ο Μουσείο του Θεάτρου Σκιών του Χαρίδημου.

Κήπος Θησείου

Αφότου απελευθερώθηκε η Αθήνα απο τους Τούρκους, αυτοί αποχωρώντας πουλούσαν τα κτήματά τους, σε οικονομικούς παράγοντες της εποχής. Αρκετά απο αυτά τα κτήματα δυτικά του Θησείου αγοράστηκαν τότε από τους πρέσβεις στην Αθήνα της Αυστρίας Γ. Γκρόπιους και της Ρωσίας Ι. Παπαρρηγόπουλο. Τα κτήματα ωστόσο δεν εντάχθηκαν στο σχέδιο πόλης της Αθήνας και οι αγοραστές πρό της διαφαινομένης απαξιωσής τους, ζήτησαν απο την κυβέρνηση να τα απαλλοτριώσει και να τους αποζημιώσει. Επακολούθησε μεγάλη δικαστική διαμάχη και τελικά το δημόσιο ικανοποίησε το αίτημα των αγοραστών, απαλλοτριώντας τα κτήματα. Δοθέντος τότε ότι ο Βασιλικός Κήπος υπήγετο στο Παλάτι και η Αθήνα στερούνταν δημοσίου κήπου, το 1862 με πρωτοβουλία του τότε Δημάρχου Γ. Σκούφου, παραχωρήθηκε απο το δημόσιο τμήμα αυτών των κτημάτων απέναντι απο το Θησείο, στον Δήμο και ο Δήμος δημιούργησε τον Κήπο του Θησείου ή «Περιβολάκι του Θησείου» όπως απεκαλείτο, ή ακόμα «Κήπος του Λαού». Λαμβανομένης υπόψη της λειψυδρίας στην περιοχή, φυτεύτηκαν δένδρα ανθεκτικά στο λίγο νερό, όπως κυπαρίσσια, πεύκα κ.α. Στον Κήπο του Θησείου οι Αθηναίοι γιόρταζαν μεγαλόπρεπα το Πάσχα. Απο το 1931 το πρόβλημα της λειψυδρίας αποκαταστάθηκε και έτσι ο κήπος εμπλουτίστηκε με καλλωπιστικά φυτά. Στον Κήπο του Θησείου υπάρχει ακόμα η «Στέρνα του Θησείου» στην οποία κάθε χρόνο ελάμβανε χώρα των Φώτων ο αγιασμός των υδάτων. Στην στέρνα έκαναν τα πρώτα τους βήματα στο κολύμπι τα παιδιά της περιοχής. Η στέρνα δεν υφίσταται πλέον.

Πλατεία Θησείου

Ο χώρος της σημερινής Πλατείας, στα προεπαναστατικά χρόνια ήταν διάστικτος απο αλώνια, τα οποία και αποτυπώνονταν στο πρώτο σχέδιο των Αθηνών, των Κλεάνθη και Σάουμπερτ. Ενώ το ίδιο όνομα «Αλώνια» έφερε και η ευρύτερη περιοχή γύρω απο την Πλατεία. Κατά τα νεότερα χρόνια στην Πλατεία του Θησείου κάθε Δευτέρα, ελάμβανε χώρα το αλογοπάζαρο. Σ΄αυτό το παζάρι συνωστίζονταν όσοι ήθελαν να πουλήσουν ή να αγοράσουν άλογα και γαϊδούρια. Με το πέρας της οθωμανικής περιόδου, ο Αχμέτ Αγάς κατόρθωσε να επαυξήσει το νερό της βρύσης του Θησείου, για αυτό η βρύση πήρε το όνομά του, «Βρύση του Αχμέτ Αγά». Η Πλατεία του Θησείου στα πρώτα χρόνια απο την απελευθέρωση απο τους τούρκους, αποτέλεσε κεντρικό σημείο αναψυχής και ξεκούρασης των Αθηναίων. Έτσι προτού καθιερωθεί στα χρόνια του Όθωνα, η Κυριακάτικη βόλτα στο Πεδίον του Άρεως και την Πατησίων, οι Αθηναίοι τις Κυριακές αφού πρωτίστως έκαναν την βόλτα τους στην οδό Αδριανού, κατέκλυζαν την πλατεία του Θησείου. Με την έκσπαση της μικρασιατικής τραγωδίας, πλήθος προσφύγων που συνέρρευσαν στην Αθήνα, έφτιαξαν ξύλινα παραπήγματα και διέμεναν γύρω απο την Πλατεία του Θησείου. Πάραυτα τα παραπήγμάτά τους αργότερα κατεδαφίστηκαν.

Σύμφυτη με την συνοικία του Θησείου, υπήρξε και η καλλιτεχνική κίνηση. Πολλοί κινηματογράφοι έτσι και θέατρα στεγάζονταν ευρύτερα στην Πλατεία του Θησείου. Επί της Πλατείας υπήρχε το καφενείο του Πετσάλη. Σ΄αυτό λειτουργούσε υπαίθριος βωβός κινηματογράφος. Μάλιστα με το που φυσούσε δυνατός άνεμος, το πανί της οθόνης χαλούσε και έπεφτε στους θεατές. Στην Πλατεία παράλληλα βρίσκονταν και ο κινηματογράφος «Ζέφυρος» που κατεδαφίστηκε ένεκα των αρχαιλογικών ανασκαφών στην αγορά. Διαστηρούσε μόνιμη οθόνη, μεγάφωνα και μεγάλη έκταση για τραπεζάκια. Οι θεατές που παρακολουθούσαν δεν κατέβαλαν εισητήριο, ωστόσο υποχρεούντο στην αγορά γλυκισμάτων ή αναψυκτικών, που διετίθεντο. Στην πλατεία υπήρχε ακόμα κα ο θερινός κινηματογράφος «Έντεν» με είσοδο απο την Πλατεία του Θησείου. Κάτοχός του υπήρξε ο μετέπειτα κινηματογραφικός κολοσσός Σπύρος Σκούρας – απο την πατρίδα μου την Ηλεια, το Σκουροχώρι – της εταιρείας «Scuras films» στην Αμερική. Στον «Έντεν» οι θεατές κατέβαλλαν κανονικά εισητήριο. Συνάμα στην Πλατεία υφίστατο και το αγαπημένο λαϊκό θέατρο «Φαρέα», που μεσουράνησε την περίοδο 1914-1921 και στο οποίο παρουσιάστηκαν πολλές επιθεωρήσεις. Στην κορύφωση του Εθνικού Διχασμού το θέρος του 1916, παίχτηκε η επιθεώρηση «Διάνα». Παράσταση σφόδρα φλογερμανική και για τούτο οπαδοί της Αντάντ, που παρακολουθούσαν την παράσταση άνοιξαν πυρ στο θέατρο και επακολούθησε πανδαιμόνιο. Το θέατρο όπως ανεμένετο έκλεισε και απαγορεύτηκε συλλήβδην, το ανέβασμα πολιτικής σάτιρας. Απο το 1933 ο χώρος λειτούργησε ως θέατρο «Έντεν» και αργότερα ως κινηματογράφος. Ακόμα στην Πλατεία του Θησείου υπήρχε το θέατρο «Θησείο» που άνοιξε τις πύλες του απο το 1876 και ανέβαζε παραστάσεις παντομίμας. Ιστορικό ορόσημο για την περιοχή, το έτος 1869 κατά το οποίο κατασκευάστηκε ο σταθμός του Θησείου.

Ναός Αγίου Αθανασίου ή Κουρκουρή

Αποτέλεσε μικρό βυζαντινό ναό που ήταν οικοδομημένος πάνω σε βράχο, δίνοντας την αίσθηση ορνέου «κουρκουρίζοντος». Στα ύστερα χρόνια, ο ναίσκος ενσωματώθηκε σε μετέπειτα οικοδομηθέντα ναό, αποτελώντας το ιερό του.

Πετράλωνα

petralona600_128310_O5V9L4

Τα Πετράλωνα οριοθεντούνται κατά μήκος των γραμμών του ηλεκτρικού σιδηροδρόμου Αθηνών-Πειραιώς. Εξ΄αυτού του λόγου χωρίζονται σε Άνω Πετράλωνα και Κάτω Πετράλωνα. Η ονοματοδοσία της πειροχής, συναρτάται με το γεγονός ότι κάποτε στην περιοχή υπήρχαν αλώνια. Απο το 1908 η περιοχή ονομάστηκε «Μελίτης Βάραθρον». Η συνοικία των Κάτω Πετραλώνων πέρυξ της Αγίας Αικατερίνης, τις προηγούμενες δεκαετίες ονομάζονταν «Τα Κατσικάδικα», λόγω του πλήθους των στανών που υπήρχαν στην περιοχή. Μάλιστα οι βοσκοί με τις κατσίκες τους μαζί, έπαιρναν γύρα όλη την Αθήνα και πωλούσαν το γάλα τους, που το άρμεγαν επι τόπου. Απο το 1920 το γεγονός αυτό για λόγους δημοσίας υγείας, απαγορεύτηκε αυστηρώς. Στην συνοικία επίσης των Κάτω Πετραλώνων υπήρχε πλήθος απο βουστάσια. Όταν στην Αθήνα ο «πετροπόλεμος» έγινε κεντρική συνήθεια !!! τα Πετράλωνα είχαν την πρωτοκαθεδρία στους καλύτερους πετροβολητές !!! Αλλά και το γλεντοκόπι και το ξεφάντωμα τις Αποκριές στα Πετράλωνα, ήταν περιώνυμα. Και για αυτό τα Πετράλωνα συνδέονταν στενά με την εορτή των Αποκριών.

Στην συνοικία αυτή κατοικούσαν ο Π. Θεοδοσίου, «ο ποιητής του κάρου», αλλά και ο κατασκευαστής της πρώτης Απροκριάτικης γκαμήλας, ο περίφημος «Βαγγελάρας». Απο τα σημαντικά πολιτιστικά στοιχεία των Πετραλώνων, ο επι της οδού Τρώων 36 ευρισκόμενος παλαιός κινηματογράφος των Αθηνών «Ζέφυρος». Ετέθη σε λειτουργία το 1944 ως αίθουσα βαριετέ. Ένα έτος αργότερα μετασκευάστηκε σε κινηματογράφο. Για μερικά χρόνια διεκόπη η λειτουργία του για να ξαναλειτουργήσει και πάλι.

*Ο συγγραφέας Πάνος Ν. Αβραμόπουλος, είναι M.Sc Δ/χος Μηχανικός Ε.Μ.Π.
http://www.panosavramopoulos.blogspot.gr
olympia.gr

Αρδηττός, Μέτς

Γράφει ο Πάνος Ν. Αβραμόπουλος
pezodromos-eygenioy-boylgareos-gray
Αρδηττός

Απο τους κατάφορτους σε πράσινο, υψηλής αισθητικής καλονής, αλλά και με βαρύτιμο ιστορικό φορτίο λόφους της Αθήνας, ο λόφος του Αρδηττού. Ονοματοδοτήθηκε απο τον μυθικό ήρωα Αρδήττη, ο οποίος παρενέβαινε συμφιλιωτικά στους Αθηναίους για να επιλύει τις διαφορές τους. Σύμφυτος με τον λόφο του Αρδηττού και ο ποταμός Ιλισσός, που διήρχετο απο τους πρόποδές του. Όμως με τον λόφο είναι άρρηκτα συνδεδεμένο και το δικαιακό σύστημα της Αρχαίας Αθήνας. Στο λόφο του Αρδηττού ορκίζονταν οι 6.000 δικαστές της Ηλιαίας προτού επιληφθούν των δικαστικών καθηκόντων τους. Τον 4-ο αιώνα π.Χ. στον λόφο κατασκευάστηκε στάδιο απο τον Λυκούργο, το οποίο και επένδυσε με μάρμαρο ο Ηρώδης ο Αττικός το 140-144 μ.Χ. Δυο επίσης σημαντικά ιστορικά μνημεία υπήρχαν στον λόφο. Αφενός το ιερό της τύχης που κατασκεύασε πάλι ο Ηρώδης ο Αττικός, αλλά και ο τάφος του πλησίον του Σταδίου. Απο την δεξιά πλευρά του Σταδίου υπήρχε το περιώνυμο βασιλικό καταφύγιο. Αλλά και με τις μεγάλες σύγχρονες ιστορικές μας μνήμες, είναι άρρηκτα συνυφασμένος ο λόφος του Αρδηττού. Στα χρόνια της γερμανικής κατοχής οι γερμανικές δυνάμεις επάνδρωσαν στρατιωτικά τον λόφο, ενώ είχαν τοποθετήσει στην κορυφή του αντιαρματικά όπλα, τα οποία ανατίναξαν με την γνωστή τους εκδικητική μανία, κατά την υποχώρησή τους απο την Αθήνα. Στο δε βασιλικό καταφύγιο είχαν τοποθετήσει πυρομαχικά που επίσης ανατίναξαν. Στον λόφο του Αρδηττού είχαν παράλληλα τοποθετηθεί τρείς μαρμάρινες πλάκες που αποτύπωναν ιστορικές μνήμες. Συνίστατο στις εξής πλάκες μνημεία : Μνημείο Ευεργετών, Μνημείο Φιλελλήνων και στο Μνημείο Δασκάλων του γένους, τα οποία αποτέθηκαν στο λόφο το 1905. Στην σύγχρονη εποχή η ευρύτερη περιοχή γύρω απο τον Αρδηττό περιελάμβανε δυο συνοικίες : Το Μέτς η «Παντρεμενάδικα» και το Βατραχονήσι ή «Καφέ Τσουράπι».

Μέτς

Νοτιοδυτικά του Αρδηττού και στην ευρύτερη περιοχή του Παναθηναϊκού Σταδίου, εκτείνεται η περιοχή του Μέτς. Είναι ιστορικά συνυφασμένη με τις μνήμες του γαλλοπροσικού πολέμου το 1870 στον οποίο συμμετείχαν και έλληνες εθελοντές. Το Μέτς κατά τα χρόνια της Τουρκοκρατίας ήταν ακατοίκητο και αραιοκατοικημένο μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του 1880. Την περιοχή πρωτοκατοίκησαν νησιώτες Κυκλαδίτες απο την Τζιά, οπότε και ξεκίνησε η οικιστική της ανασυγκρότηση. Οι πρώτες κατοικίες συνίστατο σε μικρά αλλά πανέμορφα νεοκλσικά κτίρια. Στα όρια της συνοικίας ακόμη διήρχετο ο ποταμός Ιλισσός. Η συνοικία όφειλε την ονομασία της σε μια μπιραρία της εποχής του εροστασιάχρη ζυθοποιού Καρόλου Φίξ, η οποία ήταν κτισμένη ανισοεπίπεδα στην πλαγιά του Αρδηττού το 1883. Η μπιραρία ονομαζόταν «Μέτς» και πρόσφερε μπίρα η οποία παρήγετο στο εργοστάσιο του Φίξ. Η μπιραρία με την σειρά της είχε ονοματοδοτηθεί Μέτς όπως προαναφέραμε, απο την ομώνυμη γαλλική πόλη Μέτς, στην οποία είχε διεξαχθεί η ιστορική μάχη του γαλλοπρωσικού πολέμου. Η συνοικία μέχρι και το πέρας του 19-ου αιώνα γνώρισε μγάλη ακμή και αποτέλεσε καταφύγιο της ακμάζουσας κοινωνικοοικονομικής τάξης των Αθηνών. Απο τις αρχές του 20-ου αιώνα όμως απώλεσε το κύρος της και μεταλλάχθηκε σε καταφύγιο παράνομων ερωτικών ζευγαριών. Την περίοδο αυτή εξάλλου η συνοικία πήρε και το παρανόμι «Παντρεμενάδικα» απο τις πρόχεριες ξύλινες παράγκες που είχαν κατασκευαστεί για να συνευρίσκονται τα παράνομα ερωτικά ζευγάρια. Κατά μια άλλη εκδοχή το παρανόμι «Παντρεμενάδικα» απεδόθη στην συνοικία απο έναν πολύκροτο γάμο δυο υπερήλικων που συγκίνησε τους Αθηναίους. Ήταν ο γάμος ενός 80-χρονου γαμπρού και μιας 70-χρονης νύφης στα τέλη του 19-ου αιώνα. Με απόφαση όμως του Δημοτικού Συμβουλίου η περιοχή του «Μέτς-παντρεμενάδικα» μετονομάστηκε σε «Μέτς-Αρδηττός».

Με την έλευση του 20-ου αιώνα το Μέτς ξαναγνώρισε την κοινωνική του ακμή και αποτέλεσε πόλο έλξης σαν συνοικία απο επώνυμους αθηναίους. Πράλληλα το επέλεξαν σαν τόπο κατοικίας τους αλλά και επαγγελματικής τους απασχόλησης, διανοούμενοι και καλλιτέχνες, πολλοί απο τους οποίους μάλιστα εγκατέστησαν στο Μέτς το εργαστήριό τους. Τους ενέπνεε ο άνεμος ελευθερίας απο τον λόφο, αλλά και ο γραφικός χαρακτήρας απο τα ταβερνάκια και τα καφενεία του Μέτς, που θύμιζαν την γαλλική Μονμάρτη, όπως χαρακτηριστικά ελέγετο. Την περίοδο του Μεσοπολέμου στο Μέτς ανηγέρθησαν πολυκατοικίες, αλλά και οικίες μοντερνιστικής αισθητικής. Σπουδαίας πολιτισμικής αξίας καλλιτεχνικά εργαστήρια, ευρίσκονται στην περιοχή του Μέτς. Επι της οδού Λεωφόρου Αρδηττού 16 υφίσαται η κατοικία-εργαστήριο του Θανάση Απάρτη (1899-1972) απο τα χρόνια της κατοχής. Και επι της ιδίας οδού στον αριθμό 34 βρίσκεται το εργαστήρι του Α. Τάσσου (1914-1985) και της συζύγου του Λουκίας Μαγγιώρου (1914) ζωγράφου και χαράκτριας. Απο το 1953 είχαν κατοικήσει τον χώρο διατηρώντας συνάμα και το εργαστήριό τους. Τώρα στο οίκημα υφίσταται η έδρα της Εαιρείας Εικαστικών Τεχνών «Α.Τάσσος»,η οποία ιδρύθηκε το 1986. Ακόμη στην τομή των οδών Μάρκου Μουσούρου και Κοσμά Μπαλάνου, υπάρχει η οικία του γλύπτη Μέμου Μακρή (1913-1993) και της συζύγου του χαράκτριας και ψηφιδογράφου Ζιζής Μακρή. Απο τους πολλούς επώνυμους καλλιτέχνες που έζησαν και δημιούργησαν καλλιτεχνικά στο Μέτς ο ιστορικός τέχνης Άγγελος Προκοπίου (1909-1967), αλλά και ο γλύπτης Χρήστος Καπράλος (1909-1993). Επι των οδών Αναπαύσεως και Τιμολέντος 2 σε οικία εκλεκτικιστικής αρχιτεκτονικής, ευρίσκεται το Μουσείο γλυπτών και Ομοιωμάτων της Λουκίας Γεωργαντή, το οποίο δημιούργησε το 1992 η ζωγράφος και γλύπτρια Λουκία Γεωργαντή-Οικονομοπούλου (1919-2001). Αν και ακολούθησε σε σημαντικό βαθμό την οικιστική υποβάθμιση της υπόλοιπης Αθήνας, το Μέτς με το ωραίο του αισθητικό χρώμα και την εξαίσια θέα που προσφέρε,ι παραμένει μια πολύ όμορφη και ενδιαφέρουσα συνοικία. Για τούτο άλλωστε και ο περίφημος αρχιτέκτονας Λε Κορμπυζιέ αποκάλεσε το Μέτς «μπαλκόνι της Αθήνας» !!!

Μύλος του Αργυρίου

Δυο ιστορικοί μύλοι, κοινωνικοιστορικά σύμβολα μιας αλλοτινής ωραίας εποχής, στην οποία κυριαρχούσε η οικιακή οικονομία υπήρχαν στην περιοχή του Μέτς. Ο πρώτος μύλος ήταν του Γιωργάκη Αργυρίου, που δέσποζε στον λόφο του Αρδηττού μέχρι το 1980. Ο ανεμόμυλος είχε ανεγερθεί τον 18-ο αιώνα και ήταν ο μοναδικός που επιβίωσε στην σύγχρονη Αθήνα. Μέχρι και την κατεδάφισή του το 1980 χρησιμοποιούνταν ως κατοικία και η κατεδάφισή του προεκάλεσε την έντονη διαμαρτυρία των κατοίκων της περιοχής, που πρότειναν να χαρακτηριστεί ως διατηρητέο μνημείο. Τελικά στη θέση του μύλου ανηγέρθη μια άχαρη αισθητικά πολυκατοικία. Ένας ακόμη μύλος υπήρχε στο Μέτς πλησίον της γέφυρας της

Αγ. Φωτεινής. Είχε οικοδομηθεί και αυτός τον 18-ο αιώνα και κατεδαφίστηκε στις αρχές του 20-ου αιώνα. Αμφότεροι λειτούργησαν έως και το 1880.

Α΄Νεκροταφείο

Αδαμάντινο αισθητικό και ιστορικό στολίδι στην περιοχή του Μέτς, αποτελεί το Α΄ νεκροταφείο. Στα ταφικά του μνημεία φιολοξενούνται μερικά απο τα πλέον επίζηλα αρχιτεκτονικά αριστουργήματα, με κορυφαίο όλων των εποχών την «Κοιμωμένη του Χαλεπά». Το Α΄ νεκροταφείο ευρίσκεται επι της οδού Αναπαύσεως. Ένθεν και ένθεν της οδού κυριαρχούν κυπαρίσια που προϊδεάζουν για τον μακάβριο χαρακτήρα του. Ενώ υπήρχαν και υπάρχουν και σήμερα αρκετά εργαστήρια μαρμαρογλυπτών. Για τον θλιβερό χαρακτήρα της η οδός Αναπαύσεως, ενέπνευσε αρκετούς ρομαντικούς αθηναίους ποιητές. Στον δρόμο παλαιότερα σε οδηγούσε γέφυρα που κατασκευάστηκε το διάστημα 1851-1854, μάλιστα στο ίδιο ίχνος που υπήρχε γέφυρα στους κλασικούς χρόνους. Εως και τα χρόνια που υπήρχσε η γέφυρα, οι νεκρώσιμες ακολουθίες διήρχοντο απο τον ποταμό Ιλισσό για να περάσουν απέναντι. Με την έλευση του 20-ου αιώνα και επι δημαρχίας Σπ. Μερκούρη, διενεργήθηκε επέκταση της οδού Αναπαύσεως, δεντροφύτευσή της και απο τις δυο πλευρές, ενώ κατασκευάστηκε στην οδό καινούρια γέφυρα, που έμεινε γνωστή ως γέφυρα του νεκροταφείου. Το Α΄νεκροταφείο συνεστήθη με Βασιλικό Διάταγμα που υπεγράφη του 1838 και πρωτολειτούργησε το 1837, επι δημαρχίας Δημητρίου Καλλιφρονά. Μέχρι και το 1834 οι ταφές γίνονταν στους αύλιους χώρους των εκκλησιών. Απο το 1834 απαγορεύτηκαν και οι Δήμοι ξεκίνησαν να κατασκευάζουν νεκροταφεία. Στον Δήμο της Αθήνας οι ταφές μπορούσαν να πραγματοποιηθούν στον περίβολο του ναού του Αγίου Λαζάρου, ο οποίος ανηγέρθη το 1840 και ανακατεσκευάστηκε το 1859, ο οποίος υφίστατο σε περιοχή σχετικά απόμακρη για την πόλη. Προυπήρχε δηλαδή στον χώρο του νεκροταφείου ο ναός του Αγ.Λαζάρου και αποτέλεσε έτσι το πρόπλασμα του Α΄νεκροταφείου. Επι δημαρχίας του Αν. Πετράκη καθορίστηκε το 1842 ο κανονισμός λειτουργίας του Α΄ νεκροταφείου. Έως και το 1857 το κοιμητήριο όντας μη περιφραγμένο, ήταν σχεδόν εγκαταλελειμμένο. Όμως την περίοδο (1857-1861) και επιι δημαρχίας Γ. Σκούφου το νεκροταφείο καλωπίστηκε, δενδροφυτεύτηκε, ενώ ανηγέρθη οστεοφυλάκιο και τοποθετήθηκε ακόμα ωραία και επιβλητική σιδερένια πύλη. Σταδιακά επακολούθησαν επεκτάσεις στον χώρο του. Επι δημαρχίας Σπ. Μερκούρη, ολοκληρώθηκε και ο δεύτερος ναός του νεκροταφείου των Αγίων Θεοδώρων σε σχέδια του Μηχανικού Αρμοδίου Βλάχου. Την αγιογράφηση του ναού επιμελήθηκε ο Πολυχρόνης Λεμπέσης. Με την έκσπαση των Βαλκανικών πολέμων και την επακόλουθη αύξηση της θνησιμότητας υπήρξε σοβαρό πρόβλημα χώρου και έγιναν αναγκαστικά και νέες επεκτάσεις. Απο το 1925 το νεκροταφείο περιεβλήθη με μαντρότοιχο όπως και η επέκτασή του. Το 1928 και σε σχέδια του Εμμ. Λαζαρίδη ανηγέρθην στο νεκροταφείο οστεοφυλάκιο βυζαντινού ρυθμού. Ενώ το 1939 και σε σχέδια των αρχιτεκτόνων Άρη Κωνσταντινίδη και Ανδρέα Πλουμιστού, κατασκευάστηκαν τα αισιθητικά αξεπέραστα και μεγαλοπρεπή προπύλαια του νεκροταφείου. Η ταφή των νεκρών ανάλογα με το θρήσκευμά τους είχε μια ξεχωριστή γεωγραφική κατανομή.

Στον δεύτερο τομέα έτσι του νεκροραφείου θάβονται οι Ρωμαιοκαθολικοί μέχρι και σήμερα. Οι διαμαρτυρόμενοι διατηρούσαν δικό τους κοιμητήριο απέναντι απο το Στάδιο, το οποίο συμπεριελήφθη στον χώρο του Κήπου του Ζαππείου. Απο το 1913 μετεφέρθη σε ειδικό χώρο στην ανατολική πλευρά του Α΄νεκροταφείου, με ειδική επίσης είσοδο απο την Μάρκου Μουσούρου. Επι της ΝΔ πλευράς του κοιμητηρίου – στην λεωφόρο Ηλιουπόλεως – υφίστατο το Ισραηλίτικο νεκροταφείο, το οποίο και ιδρύθηκε το 1884 επι δημαρχίας Δημ. Σούτσου, απο την ισραηλίτικη κοινότητα Αθηνών. Στις μέρες μας ο χώρος αυτός έχει μουσειακό χαρακτήρα, δοθέντος ότι πλέον οι Ισραηλίτες θάβονται στην δυτική πλευρά του Γ΄ νεκροταφείου. Το Α΄νεκροταφείο διακοσμείται όπως προαναφέραμε απο ασύγγνωστης αισθητικής αξίας γλυπτά. Μια απλή και μόνο περιήγηση στα ταφικά μνημεία του Α΄νεκροταφείου συνιστά και αναδρομή στις μείζονες προσωπικότητες απο το φάσμα των γραμμάτων, της τέχνης και της πολιτικής της ελληνικής κοινωνίας, κατά τον 19-ο και 20-ο αιώνα. Στους τάφους του κοιμούνται απο τους ήρωες της εθνεγερσίας του ΄21, κορυφαίοι πολιτικοί, ως και εξέχουσες προσωπικότητες των γραμμάτων και των τεχνών. Ενδεικτικά αναφέρουμε τους τάφους των αγωνιστών και των δασκάλων του γένους, φιλλελήνων, ακαδημαϊκών δασκάλων, εθνικών ευεργετών κ.α. Χαρακτηριστικοί είναι οι τάφοι των Κ. Κανάρη, Θ. Κολοκοτρώνη, Οδ. Ανδρούτσου, Αδ. Κοραή και Ιωαν. Μακρυγιάννη, Ιωαν. Κωλέττη, Εμμ. Ξάνθου, Επαμ. Δεληγιώργη, Τζ. Φίνλευ, Ίωνος Δραγούμη, Αλεξ. Ρίζου-Ραγκαβή, Ν. Στουρνάρη, Κων. Παπαρρηγόπουλου, Μιχ. Τοσίτσα, Γ. Αβέρωφ, Ανδρ. Συγγρού, Βλ. Γαβριηλίδη, Ιω. Πολέμη, Κ. Παλαμά, Ζαχ. Παπαντωνίου, Ερ. Σλήμαν, Γ. Σεφέρη, Οδ. Ελύτη, Μ. Κοτοπούλη, κ.α. Χωρίς να αποτελέσει υπερβολή, ο χώρος συνιστά ένα υπαίθριο μουσείο γλυπτικής, στο οποίο αποτυπώνονται έργα μεγάλων ελλήνων γλυπτών του 19-ου και του 20-ου αιώνα. Απο τα επώνυμα έργα τέχνης-γλυπτά αναφέρουμε : -Την «Κοιμωμένη» (1878) το γνωστότερο έργο του Γιαννούλη Χαλεπά. Στολίζει το μνήμα της Σοφίας Αφεντάκη. Αποτυπώνει μια νεαρή γυναικεία μορφή ξαπλωμένη σε ανάκλυντρο, που βυθίζεται σε ύπνο. Μνημείο που θα αποτελέσει πρότυπο και για άλλα αντίστοιχα ταφικά μνημεία – «Πενθούν Πνεύμα» (1872) στο μνήμα του Ιωάννη Κούμελη, έργο του Ι. Βίτσαρη. Το Πενθούν πνεύμα συνιστά ένα σύνηθες αισθητικό μοτίβο ταφικού μνημείου στο Α΄νεκροταφείο – «Ανθέμητη Στήλη» (1876) στο μνήμα του Αδαμάντιου Κοραή, έργο του Ιωάννη Μαλακατέ. Σημειώνουμε εδώ ότι τα οστά του Αδαμάντιου Κοραή μεταφέρθησαν απο το Παρίσι στην Ελλάδα, μερίμνη των ομογενών της Μασσαλίας και της Ακαδημίας Αθηνών, επ΄ευκαιρία της εκατονταετηρίδας του και αποτέθησαν στο Α΄νεκροταφείο το 1877 – «Ναίσκος-Τάφος του Ερ. Σλήμαν» η κρηπίδα του πλαισιώνεται με ανάγλυφη ζώνη που φέρει παραστάσεις απο τον τρωικό πόλεμο – «Επιτύμβιο Μνημείο» οικογενειακού τάφου Καραπάνου (1895), έργο άγνωστου γλύπτη. Συνιστά το μοναδικό μνημείο του Α΄νεκροταφείου το οποίο ομοιάζει στο μνημείο του Λυσικράτους – «Μνημείο Γ. Αβέρωφ» ίσως το πιο επιβλητικό του Α΄νεκροταφείου, επιμελημένο απο τους γλύπτες Δ. Φιλιππόπουλο και Γ. Βιτάλη. Τα οστά του Γεωργίου Αβέρωφ μετεφέρθησαν απο την Αλεξάνδρεια στην Ελλάδα, μερίμνη της ελληνικής κυβερνήσεως. Στη φωτογραφία o πανέμορφος πεζόδρομος της Ευγενίου Βουλγάρεως, με τις νερατζιές και τα νεοκλασικά στο Μέτς, απαράλαχτος στο διάβα πολλών δεκαετιών. Κεντρική Βιβλιογραφία : «ΑΘΗΝΑ», Θ. Γιοχάλας – Τ. Καφετζάκη, εκδόσεις «ΕΣΤΙΑ» 2012.

*Ο συγγραφέας Πάνος Ν. Αβραμόπουλος, είναι M.Sc Δ/χος Μηχανικός Ε.Μ.Π.
http://www.panosavramopoulos.blogspot.gr
olympia.gr

Παλιές ονομασίες περιοχών των Αθηνών


αθηνα παλια

Η «πλατεία Αγάμων», οι «Αέρηδες», τα «Αλώνια» είναι μόνο μερικές από τις ονομασίες που έχουν συνδεθεί με την παλιά Αθήνα φανερώνοντας τον αέρα μιας άλλης εποχής πολύ πιο απλής και νοσταλγικής.

Οι περισσότερες περιοχές της πρωτεύουσας έχουν αλλάξει αρκετές φορές ονομασία, απόρροια, των εκρηκτικών αλλαγών που σημειώθηκαν στο αστικό τοπίο από την ίδρυση του Ελληνικού κράτους και έπειτα.

Ακολουθούν μερικές από τις πιο «γνωστές» ονομασίες όπως τις παρουσιάζει το parapolitika :

Αγά Βρύση : Η πλατεία Αγίου Παντελεήμονα

Αγάμων (πλατεία) : Η πλατεία Αμερικής

Αγελάδες : Σημείο του κήπου του Ζαππείου προς το τέρμα της οδού Ηρώδου του Αττικού.

Αγιότρηση : Περιοχή στα Νέα Λιόσια

Αγχεσμός : Μέχρι το 1832 ο Λυκαβηττός, μετά τα Τουρκοβούνια

Αέρηδες : Τέρμα της Αιόλου

Αλώνια : Πλατεία Θησείου

Αμπατζήδικα : Τσαρουχάδικα, ονομασία της οδού Πανδρόσου στο Μοναστηράκι

Αναφιώτικα : Συνοικία της Αθήνας στη βορειανατολική πλευρά του βράχου της Ακρόπολης στα όρια της συνοικίας της Πλάκας

Ασπροχώματα : Νότια της Πέτρου Ράλλη, από την Αγία Άννα μέχρι τη Νίκαια

Βαριές : Κάτω Κηφισιά

Βατραχονήσι : Τμήμα μεταξύ του Παναθηναϊκού Σταδίου και του Παγκρατίου

Βοϊδολίβαδο : Περιοχή της φαληρικής παραλίας στο τέρμα της λεωφόρου Συγγρού

Βουρλοπόταμος : Η Αμφιθέα

Βοϊδοπνίχτης : Χείμαρρος που κατέβαινε από το Λυκαβηττό

Βρωμολίμνη : Λίμνη Βουλιαγμένης

Γούβα : Αθηναϊκή συνοικία που εκτείνεται από το Α’ Νεκροταφείο ως την περιοχή της Δάφνης

Δαρδανέλια : Τοπωνύμιο περιοχής του κέντρου της Αθήνας στη συμβολή των οδών Πανεπιστημίου, Βουκουρεστίου και Κριεζώτου

Δεκοχτούρα : Ονομασία υψώματος απέναντι από το Γηροκομείο στη λεωφόρο Κηφισίας

Δικηγορικά : Περιοχή στη Γλυφάδα

Δουργούτι : Νέος Κόσμος

Δράκος : Το λιμάνι του Πειραιά

Ελαιοτριβεία : Περιοχή στη συμβολή των λεωφόρων Κωνσταντινουπόλεως και Αθηνών και της οδού Σερρών

Εφοριακά : Οικισμός του Δήμου Αλίμου

Θων : Ονομασία της περιοχής του τέρματος των λεωφόρων Βασιλίσσης Σοφίας και Αλεξάνδρας, στους Αμπελοκήπους, Όπου υπήρχε η έπαυλη του Θων, επιμελητή των ανακτόρων επί Γεωργίου Α

Θεόσπιτα = Ονομασία της περιοχής της πειραϊκής χερσονήσου μεταξύ της Νέας Καλλίπολης και της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων

Καρβουνιάρικα : Το βορειοδυτικό άκρο του λιμένος Πειραιώς

Κατσικάδικα : Γύρω από την εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης στα Κάτω Πετράλωνα δηλ. η περιοχή μεταξύ της οδού Πειραιώς και της γραμμής του τρένου των ΗΣΑΠ

Κατσιπόδι : Δάφνη

Κερατόπυργος : Γειτονιά του Κερατσινίου

Κλωναρίδη : Περιοχή στα Κάτω Πατήσια

Κουκουριάνοι : Περιοχή από τα Νέα Λιόσια μέχρι το Καματερό στους πρόποδες του Αιγάλεω

Καράουσι: Τουρκική ονομασία της δυτικής πλευράς του Αρείου Πάγου

Κόκκινα Χώματα : Περιοχή στους Αμπελοκήπους

Κουκουβάουνες : H Μεταμόρφωση

Λαδοξύστης : Η Αγίας Άννης και η γύρω περιοχή, στα όρια του Αιγάλεω

Λεβίδη : Η περιοχή της οδού Πατησίων, μεταξύ των οδών Κεφαλληνίας και Αγ. Μελετίου)

Λυκότρυπα : Η Λυκόβρυση

Μαγκουφάνα : Ανάμεσα Πεύκη και Μαρούσι

Μουνιχία : Το Τουρκολίμανο (αναφέρεται και στο σχετικό group για τον Πειραια)

Μποστάνια αράπικα : Οι Τζιτζιφιές

Μπύθουλας : Η περιοχή του Κολωνού όπου υπήρχαν λιμνάζοντα νερά (λες να ειχε δίκιο η Μαντάμ Σουσού?)

Ναξιώτικα : περιοχή του Δήμου Γαλατσίου

Νταμαράκια = Περιοχή στο Δήμο Αιγάλεω

Παντρεμενάδικα : ονομασία της βορειοδυτικής περιοχής του Αρδηττού όπου επί βασιλέως Γεωργίου Α’ υπήρχαν κέντρα αναψυχής που σύχναζαν τα ζευγαράκια

Πευκάκια : το πίσω μέρος από τον ιερό ναό του Αγ. Νικολάου, της οδού Ασκληπιού

Πήδημα της γριάς : Πρώην ρέμα στον Βύρωνα, σήμερα οι οδοί Καϊστρου και Ταταούλων

Ποδαράδες = Η Νέα Ιωνία

Ποδονίφτης: Ν. Χαλκιδόνα

Τραυλός = Περιοχή στη Δροσιά Αττικής

Τσαλαβούτα : Το κομμάτι της Λεωφόρου Κηφισού στο Περιστέρι

Τσουλιάστρα ή Τσουλήθρα : λείος και επικλινής βράχος βορειοδυτικά του Αστεροσκοπείου της Αθήνας, δίπλα σχεδόν στην εκκλησία της Αγ. Μαρίνας.

Χεζολίθαρο = Περιοχή μεταξύ Μεταξουργείου και Κεραμεικού

Χεζοπόταμο : Η Βουκουρεστίου, ακριβώς στην καρδιά της, εκεί που σήμερα παίζουν οι πιο ακριβές βιτρίνες της πόλης

Πηγές: parapolitika.gr, iefimerida.gr taxalia.blogspot
arxaia-ellhnika.blogspot

Αθήνα. Απομάκρυναν τον κόσμο μπροστά απο τους επισήμους

Βρε ξευτελισμένοι πολιτικοί γιατί δέν κάνατε την παρέλαση στο σπίτι του Παπανδρέου μέσα στο σαλόνι δίπλα δίπλα ο πρωθυπουργός με την υπουργό Παιδείας κα Διαμαντοπούλου να έχουν και τις φιλιπινέζες να γυρνούν …υπάκουα το κεφάλι προς τους επισήμους που θα καθόντουσαν επί του καναπέως;

Απομακρύνατε βρε γελοίοι όλους, απέναντι απο τους επισήμους και την εξέδρα γιατί φοβηθήκατε να μην σας αποδοκιμάσουν;

Κι έπειτα αναρωτιούνται γιατί βρίσκονται στο περιθώριο και ο κόσμος τους σιχαίνεται. Δημιούργησαν μια προσομοίωση παρέλασης και δεν ντρέπονται.

Η Αθήνα την νύχτα απο διαστημικό σταθμό

Ο ιταλός αστροναύτης Πάολο Νέσπολι έστειλε μία νέα φωτογραφία της Ελλάδας με τη νυχτερινή… όψη της Αθήνας, όπως φαίνεται μέσα από το γυάλινο θόλο του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ISS), ανακοίνωσε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA).

Ο γυάλινος θόλος του Σταθμού προστέθηκε το 2009 για να βοηθήσει τους έξι αστροναύτες να προσδιορίζουν τη θέση τους, καθώς και στην πραγματοποίηση εργασιών στο εξωτερικό του. Το πανοραμικό παρατηρητήριο «Cupola» έχει πλέον κερδίσει μία ξεχωριστή θέση στην καθημερινότητά τους.

Μέσα από τα επτά μεγάλα παράθυρά του, το παρατηρητήριο προσφέρει μοναδική θέα προς το διάστημα και τη Γη. Ο Νέσπολι, όποτε έχει ελεύθερο χρόνο, ακόμα και για πέντε μόνο λεπτά, δεν χάνει την ευκαιρία να ρίξει έστω και μια κλεφτή φωτογραφική ματιά στη Γη.

Έως σήμερα ο Νέσπολι έχει προσπαθήσει και πολλές φορές έχει καταφέρει να εντοπίσει τόπους που θα ήθελε να φωτογραφίσει, όπως τις πυραμίδες της Αιγύπτου και το Σινικό Τοίχος στην Κίνα. Τώρα, το «βλέμμα» του σταμάτησε στην Ελλάδα και στην πόλη της Αθήνας που τη νύχτα, με όλα φώτα της αναμμένα, μοιάζει χρυσή από το διάστημα, σε αντίθεση με την γκρίζα της όψη την ημέρα.

ksipnistere.blogspot